Openbare Daltonschool De Duykeldam | Swifterbant

 

Als het gaat

om een veilig

leerklimaat

Dalton Onderwijs

Daltononderwijs 

Steeds meer ouders en kinderen kiezen voor Dalton. Steeds meer scholen worden Daltonschool. En dat is logisch, want Daltononderwijs sluit goed aan op de eisen en verwachtingen die de maatschappij stelt. Dat was honderd jaar geleden al zo. En nu nog steeds, want Daltononderwijs blijft actueel. Dalton is daarom een uitstekende voorbereiding op de toekomst. 

Daltonscholen zijn allemaal verschillend. Wat we met elkaar gemeen hebben is de visie op hoe je kinderen helpt bij hun ontwikkeling tot verantwoordelijke burgers in een democratische samenleving. Daarin zijn de kernwaarden belangrijke uitgangspunten. 

Een van de manieren om vorm te geven aan de kernwaarden is het zelfstandig werken aan een aantal taken. Voor eerste groepers kan dat bijvoorbeeld gaan om een opdracht per dag. Per taak geeft de leerkracht wekelijks aan wat geleerd moet worden. Zo leren de kinderen hoe zij kennis kunnen vergaren en ervaringen opdoen. Gaandeweg de basisschool leren kinderen hun werk zelf te plannen. Ze leren in te schatten of er hulp nodig is van medeleerlingen of van de leerkracht. En ze leren om ook een deel van hun eigen werk na te kijken. De leerkracht geeft instructie, coacht en begeleidt. 

Vrijheid is noodzakelijk om eigen keuzes te kunnen maken, eigen wegen te vinden. Maar vrijheid betekent niet dat alles zomaar kan en mag. Het is de taak van de leerkracht om iedere leerling de structuur te bieden om vrijheid binnen grenzen te leren hanteren. En dat gaat stap voor stap. Vrijheid betekent in het Daltononderwijs: kunnen omgaan met verantwoordelijkheid. Het uitgangspunt is het vertrouwen in de eigen kracht van ieder kind. 

Daltononderwijs vormt kinderen tot volwassenen die zelfstandig denken en handelen. Daarvoor is nodig dat leerlingen leren hoe je informatie vergaart, hoe je zaken op waarde kunt schatten en hoe je keuzes maakt. Daarin verschilt ieder mens en het Daltononderwijs houdt daar rekening mee. Ieder kind heeft recht op optimale kansen om zich te ontwikkelen. Daarom wordt op een Daltonschool veel zelfstandig gewerkt. De leerkracht onderzoekt steeds wat iedere leerling nodig heeft om iets specifieks te kunnen leren maar zal ook proberen om het initiatief zoveel mogelijk uit het kind te laten komen. 

Om later als volwassene te kunnen deelnemen aan de samenleving moet je leren samenwerken. Ook met mensen die je niet zelf kiest. Daarom wordt op Daltonscholen veel aandacht besteed aan samenwerken en samen spelen. Al doende leren leerlingen te luisteren naar elkaar en respect te hebben voor elkaar. 

Samenwerken 

‘’Bij ons op school is er altijd wel iemand die mij wil helpen als ik iets niet weet.’’ 

Het kunnen samenwerken is van essentieel belang, niet alleen op schoolniveau, maar ook in de maatschappij. In het dagelijkse leven moet een mens samen kunnen werken met allerlei andere mensen, die hij of zij niet altijd zelf heeft gekozen. 

Samenwerkend leren is een effectieve manier van leren. Het uitleggen van leerstof en het samen zoeken naar oplossingen maakt kinderen actiever betrokken bij het leerproces. Het draagt bij tot het respecteren van andere meningen en ideeën en doorbreekt het hebben van vooroordelen. 

Op onze school willen we dat onze leerlingen het vanzelfsprekend vinden dat je samenwerkt, samen oplossingen zoekt en dat je elkaar helpt. Het is heel normaal dat je elkaar om hulp vraagt. We willen dat alle kinderen, behorende bij hun leeftijd, de vaardigheden beheersen die nodig zijn om goed met anderen te kunnen samenwerken. 

Samenwerken bestaat uit een aantal werkvormen: samenwerken, samenwerkend leren, coöperatief leren en interactief leren. Om deze vaardigheden te leren, spelen en werken de kinderen op onze school vaak met een ‘’maatje’’. 

Om te kunnen samenwerken is het sociale aspect heel belangrijk. Zonder acceptatie van elkaars overeenkomsten en verschillen is geen samenwerking mogelijk. 

Zelfstandigheid 

Ik vind het leuk om zelfstandig te werken, want dan merk ik dat ik al heel veel alleen kan.’’

Het Daltononderwijs wil kinderen vormen tot volwassenen die zelfstandig kunnen denken en handelen. Daarvoor is nodig dat kinderen en jongeren leren hoe je informatie vergaart, hoe je zaken op waarde kunt schatten en hoe je keuzes maakt. Daarin zal ieder mens verschillen en daar houdt het Daltononderwijs rekening mee. De kinderen leren ook hun eigen werk na te kijken met behulp van een antwoordenboekje. Ze kunnen op hun takenkaart aangeven of ze een bepaalde opdracht makkelijk of juist moeilijk vonden, een signaal voor de leerkracht om eventueel extra aandacht te geven. De leerkracht van de groep ziet erop toe dat de kinderen zich aan hun planning houden, waakt over hun vorderingen en evalueert met de leerlingen door voortgang van hun werk. De kinderen krijgen ook gewoon, net als in het reguliere systeem, klassikale instructie. 

Om de zelfstandigheid te bevorderen gebruiken we: 

  • Uitgestelde aandacht 
  • Dagkleuren, dagritmekaarten en dagrooster 
  • Planbord en weektaak 

 Verantwoordelijkheid 

‘’ Als ik zachtjes met mijn maatje overleg, mogen we van de leerkracht zelf bepalen op welke plek we willen werken.’’  

Ieder mens is van nature leergierig en wil de wereld om zich heen leren begrijpen. Door de manier waarop we ons onderwijs hebben ingericht en hoe we met elkaar omgaan, willen we deze ontwikkeling stimuleren. Daarvoor is het nodig dat de kinderen kunnen omgaan met vrijheid en de grenzen van die vrijheid kennen en respecteren. Op onze locaties bieden we de kinderen een gestructureerde leeromgeving aan. 

Het leren omgaan met verantwoordelijkheid gaat stap voor stap. Bij de jongste leerlingen gaat het om kleine, overzichtelijke keuzetaken die ze zelfstandig plannen en uitvoeren. Naarmate de leerlingen zich verder ontwikkelen, worden de taken omvangrijker en complexer en de periode waarin ze dat uit kunnen gaan voeren langer. Wij willen de kinderen begeleiden in het leren keuzes te maken en de verantwoording daarvoor te dragen. Ze doen op deze manier zelfstandig kennis en ervaring op en leren te reflecteren op hun taak, hun werk en hun eigen rol in het leerproces. 

Reflectie 

‘’Als ik klaar ben met mijn weektaak vraag ik mezelf af hoe ik gewerkt heb en wat ik volgende week anders of beter kan doen.” 

Om goed te kunnen reflecteren is het heel belangrijk om goed met feedback om te kunnen gaan. Er wordt teruggeblikt op je eigen handelen. Wanneer feedback op een opbouwende manier wordt gegeven kan het bijdragen aan verbetering en groei. Het is daarom belangrijk dat kinderen leren omgaan met zowel negatieve als positieve feedback. Bij evalueren is het belangrijk dat zowel het eindresultaat als het proces geëvalueerd wordt. Vooraf wordt nagedacht over hoe de opdracht wordt aangepakt en wat het te bereiken doel is. Aan het eind van een weektaak kan de leerkracht met de groep of het kind bespreken of het doel behaald is en waarom dit wel of niet gelukt is. Zo worden de kinderen voorbereid om eigenaar te worden van hun eigen leerproces. 

Effectiviteit 

“Als ik goed plan en doorwerk, heb ik misschien op woensdag nog tijd voor een spelletje met mijn vriendje!’’ 

Het Daltononderwijs is gericht op een effectieve inzet van tijd, menskracht en middelen. Het belangrijkste onderdeel om dit te bereiken is de taak. Een taak op maat houdt de leerling doelmatig en functioneel bezig met zijn ontwikkeling. Het is aan de leerkracht om die omgeving goed in te richten, gebruik te maken van doelgerichte instructie en een gedifferentieerd leerstofaanbod te bieden. 

Het gebruik van de weektaak leert kinderen doelmatig met hun taak om te gaan. Ook de hulpmiddelen zoals die bij verantwoordelijkheid en zelfstandigheid staan omschreven, dragen bij aan het vergroten van de effectiviteit. De kinderen worden vanaf groep 7 uitgenodigd om bij het tweede rapportgesprek van een schooljaar aanwezig te zijn. We bespreken de vorderingen dan met ouders en de kinderen samen. In groep 8 is het al langer gebruikelijk dat kinderen bij hun adviesgesprekken aanwezig zijn. 

 

 

Kennismaken met De Duykeldam?